Tijdens de zomermaanden waarschuwt de weerman er af en toe voor. "De ozondrempel werd vandaag overschreden en dit is morgen weer het geval." Heel af en toe laat die zelfde weerman wel eens een beeld zien van het gat in de ozonlaag. Twee verschillende verschijnselen i.v.m. ozon.

Op twee plaatsen ozon

Men kan op twee verschillende plaatsen in de atmosfeer ozon terug vinden. Een eerste plaats is dicht bij de grond. Daar zorgt de combinatie van luchtvervuiling, warmte en zonlicht voor de vorming van ozon. Dat is de beruchte ozonsmog die elk jaar weer toeslaat. Dat is eigenlijk een te veel aan ozon. Hoger in de lucht is er dan weer te weinig ozon. Ook wel eens het gat in de ozonlaag genoemd. Dat tekort is op zeer grote hoogte. Net zoals de ozonsmog heeft het te kort aan ozon ook zo zijn gevolgen.

Vorming van ozon

Onder invloed van intens zonlicht breekt een gewone zuurstofmolecule (o2) in twee aparte zuurstofatomen (o). Dat proces noemt men fotolyse. De gewone zuurstofmoleculen en zuurstofatomen verenigen zich tot een ozonmolecule (o3). Dagelijks wordt in de stratosfeer ongeveer 300 miljoen ton ozon geproduceerd

Wat doet ozon?

Ozon heeft de eigenschap om een bepaald soort UV-straling op te slorpen, meerbepaald UV-B-straling. Deze UV-B-stralen veroorzaken zonnebrand, hoornvliesontsteking en huidkanker. Daarbij tast het ook nog ecosystemen van de oceanen aan. Daardoor worden voedselvoorzieningen schade toegebracht en verdwijnen er soorten of komen er andere vreemde soorten bij.

Afbraak van ozon

Ozon is een erg reactief gas dat makkelijk verdwijnt als er andere chemische stoffen in de buurt zijn. Chloor is zo een stof. Onder invloed van chloor vallen de ozonmoleculen uit elkaar. De ozonmoleculen blijven uit elkaar vallen doordat het chloor zelf ongewijzigd blijft in de chemische reactie. Kleine oorzaken kunnen zo zorgen voor grote gevolgen. Dat maakt de ozontoekomst zo onzeker.

In normale omstandigheden zou het chloor oplossen in water en dat is er enorm veel op het aardoppervlak. Dus wat heeft chloor te zoeken in de hogere luchtlagen? Eigenlijk niets, was het niet dat de mens er zich met is gaan moeien. Men heeft een gas ontwikkeld waarin chloor zit, niet reageert met zijn omgeving en dat hoog in de lucht wordt afgebroken door UV-straling. Bij de afbraak komt chloor vrij. Het gas gaat door het leven onder de naam chloorfluorkoolwaterstof of kort weg CFK. Dat verklaart het gat in de ozonlaag.

Dat is wel zeer eenvoudig voorgesteld want er moet met veel rekening gehouden worden. Zo is het ozongehalte ook onderhevig aan onder andere zonneactiviteit, seizoenen, stratosferische winden, en dergelijke meer. Gegevens waar niet veel logica inzit. Wetenschappers zijn ijverig opzoek naar wiskundige modellen om het gedrag van de ozonlaag beter te analyseren. Schattingen over de afnamen lagen aanvankelijk rond 13 procent over vijftig jaar. Later berekeningen kwamen uit op hetzelfde percentage maar dan over een langere periode. In de ijskast ermee? Nee, want we leven in een zonnecultuur. Elk straaltje zon willen wij mee pikken. En het aantal huidkankers stijgt snel.

 
Berichten
OzonWoestijnBroeikasRegen
Vervuiling